Sinds mei 2025 is Naomi Schieman aangesteld als directeur boeddhistisch vormingsonderwijs (BVO) in Nederland. ‘Eraan kunnen bijdragen dat kinderen de mogelijkheid krijgen om met het boeddhisme in aanraking te komen, zie ik als een geschenk’ schreef zij in haar motivatiebrief bij de sollicitatie naar deze functie. Ze vertelt hier meer over het boeddhistisch vormingsonderwijs en hoe zij dit werk inderdaad als geschenk ervaart.
Motivatie
In 1991 leerde ik Kyabje Gelek Rimpoche kennen, toen ik achttien jaar was. Deze ontmoeting, en daarmee de ontmoeting met de lessen van Boeddha, de liefde, de wijsheid, het pad en de Sangha, hebben mij diep gevormd. Het heeft me geholpen mijn weg in het leven te vinden, en later ook om anderen daarbij te helpen. Dat ik nu, vele jaren later, kan bijdragen aan het boeddhistisch vormingsonderwijs voor kinderen, samen met boeddhistische docenten, ervaar ik als een natuurlijke en dankbare voortzetting hiervan.
Wat is boeddhistisch vormingsonderwijs?
In het boeddhistisch vormingsonderwijs komen voor mij verschillende lijnen samen. Het is onderwijs dat kinderen op openbare basisscholen uitnodigt om, vanuit boeddhistische inspiratie, stil te staan bij hun eigen ervaringen, gedachten en gevoelens, en te onderzoeken hoe aandacht, intentie en handelen samenhangen in de manier waarop zij omgaan met zichzelf, met anderen en met de wereld om hen heen.
Inbedding
Het boeddhistisch vormingsonderwijs staat niet op zichzelf, maar is levensbeschouwelijk gelegitimeerd vanuit het georganiseerde boeddhistische veld in Nederland. De Boeddhistische Unie Nederland (BUN) borgt het bestaansrecht van dit onderwijs. De levensbeschouwelijke inhoud en de zending van docenten worden verzorgd door de Stichting Boeddhistisch Geestelijke Verzorging Nederland, die hierin namens de BUN optreedt. Deze structuur waarborgt dat het onderwijs stevig geworteld is in de boeddhistische traditie, terwijl het op een open wijze vorm krijgt binnen het openbaar onderwijs.
Waarom dit onderwijs nu belangrijk is
Juist in deze tijd zie ik hoe belangrijk het boeddhistisch vormingsonderwijs is. Veel kinderen groeien op in een wereld vol prikkels, onzekerheid en druk. Er is veel aandacht voor cognitieve ontwikkeling, maar minder vanzelfsprekend ruimte voor innerlijke rust, morele vragen en het leren omgaan met wat zich vanbinnen aandient. Boeddhistisch vormingsonderwijs biedt geen antwoorden, maar helpt kinderen om te leren kijken, voelen en reflecteren, kwaliteiten die hen een leven lang kunnen ondersteunen.
Hoe het wordt aangeboden
Het boeddhistisch vormingsonderwijs wordt aangeboden binnen het openbaar basisonderwijs en is wettelijk verankerd. Dat betekent dat wanneer het voor minimaal 7 kinderen wordt aangevraagd, de school wettelijk verplicht is dit aan te bieden. In de praktijk vraagt dit soms om uitleg en ondersteuning. Ouders en scholen kunnen daarbij rechtstreeks contact opnemen met het BVO; informatie en contactgegevens zijn te vinden via de website van het Centrum voor Vormingsonderwijs (www.vormingsonderwijs.nl), waar BVO onderdeel van is.
Vaak wordt boeddhistisch vormingsonderwijs aangeboden in samenwerking met andere levensbeschouwelijke richtingen, in de vorm van een zogeheten carrousel. Dat betekent dat kinderen gedurende het schooljaar afwisselend les krijgen vanuit verschillende levensbeschouwelijke tradities. Veel boeddhistische ouders ervaren deze vorm juist als waardevol, omdat hun kind leert kennismaken met verschillende perspectieven, in een sfeer van openheid en wederzijds respect.
Zichtbaarheid en betrokkenheid
Daarbij blijft het van belang dat ouders expliciet aangeven dat zij boeddhistisch vormingsonderwijs voor hun kind willen. Juist die betrokkenheid maakt het mogelijk om dit onderwijs te blijven aanbieden, door vakdocenten die dit werk dragen vanuit hun eigen beoefening én hun professie.
Daarom zijn we ook steeds op zoek naar nieuwe vakdocenten: mensen die hun eigen ervaring en verbinding met het boeddhisme willen inzetten in het werken met kinderen. En daarom is het belangrijk dat ouders en scholen weten dat dit onderwijs bestaat en wat het kan betekenen. Voor veel mensen is boeddhistisch vormingsonderwijs nog relatief onbekend. We zetten ons daarom volop in om te zorgen dat dit zichtbaarder wordt.
Mocht je het leuk vinden hier meer over te horen, dan hoor ik het graag!
Naomi Schieman
E-mail: n.schieman@boeddhistischvormingsonderwijs.nl
Website: boeddhistischvormingsonderwijs.nl