Woorden van troost en bemoediging

Op 17 juni 2017 gaf Han de Wit les in ons Jewel Heart centrum in Nijmegen. Alvorens zijn les te beginnen, memoreerde hij Gelek Rimpoche en deelde hij zijn ervaringen rond het heengaan van zijn eigen leraar Trungpa Rinpoche. We willen zijn warme woorden graag delen met alle sanghaleden.

‘Ik wil beginnen te zeggen dat het nu vier maanden en twee dagen geleden is dat Gelek Rimpoche is overleden en ik weet wat dat betekent voor de mensen die lang met hem in contact zijn geweest. Ik heb zelf het voorrecht gehad hem een paar keer te ontmoeten en Gelek Rimpoche deed mij altijd heel veel denken aan mijn eigen eerste Vajrameester Chögyam Trungpa Rinpoche. Zij kenden elkaar. Dat heb ik hier al vaker gememoreerd.

En ik weet hoe diep dat insnijdt. Zoals Ananda zei, toen de Boeddha kwam te overlijden: ‘Nu hebben we de Dharma niet meer’ en daarover onzeker werd. Voordat de Boeddha overleed vroeg hij daarom: ‘Hoe moet dat nu verder als u er niet meer bent?’ Ananda was een leerling die altijd bij de Boeddha was. En de Boeddha zei tegen Ananda: ‘Ananda, ik heb jullie nu jarenlang lesgegeven, wordt het niet tijd te vertrouwen op wat ik jullie heb geleerd? Jullie hebben toch de Dharma van mij overgedragen gekregen? Jullie belichamen die Dharma toch? Vertrouw daar op!’

En mijn ervaring toen Trungpa Rinpoche overleed, was dat er aan de ene kant een heel sterk gevoel van gemis was en tegelijkertijd was dat gemis precies wat Trungpa Rinpoche naderbij bracht. Heel wonderlijk. Het is alsof het missen, het gevoel van hem te missen, tegelijk ook een nieuwe en vaak diepere connectie geeft met de Vajrameester, de leraar, de guru, de spirituele vriend of hoe we hem verder willen noemen. Alsof dat dichterbij komt.

En dat niet alleen. Wat mij destijds ook trof was, dat als ik dan naar het centrum ging, ik ervoer dat het centrum en de manier waarop het is ingericht deel uitmaakt van de gift van de leraar. Dit centrum hier, waar hij zo vaak is geweest en vaak langere tijd, is gevuld met zijn aanwezigheid. Het zit als het ware in de muren of hoe je het verder ook moet zeggen. Het is een soort niet fysieke nabijheid die we kunnen voelen en helemaal met zo’n bijzondere leraar als Gelek Rimpoche is. Ik wilde bijna zeggen wás, nee: ís, ís! Daar komt nog bij, dat ik toch heel nadrukkelijk tegen jullie wil zeggen ……. of nee, laat ik iets vertellen over Trungpa Rinpoche.

Trungpa Rinpoche heeft aan het einde van zijn leven toen hij al heel erg ziek was, het hoofdkwartier om het zo maar te noemen, dat toen Vajradhatu heette, verplaatst van Boulder naar Halifax. En hij vroeg zijn studenten om ook daarheen te verhuizen. En dat hebben zij gedaan, na zijn dood. Een paar tijdens zijn leven, maar een heleboel na zijn dood.

En je zou zeggen; je zou verwachten dat er na het overlijden van de leraar een soort moedeloosheid ontstond, maar precies vanwege wat ik nu net heb gezegd over die connectie die voorbij de fysieke aanwezigheid van iemand gaat, werd die connectie alleen maar stérker gevoeld. En de sangha had de diepe wens om met zijn allen die traditie van Chögyam Trungpa voort te zetten. En ik wens jullie allemaal toe en ik denk ook dat het zo is, dat jullie je realiseren hoezeer mensen die Gelek Rimpoche veel hebben meegemaakt van hem zijn doordrongen en hoeveel kracht dat geeft als sangha. Want deze gevoelens die ik net beschreef, hebben een heleboel mensen. Vrijwel iedereen die hier nu zit, heeft die ook.

Wonderlijk genoeg werd de sangha, toen een belangrijk deel ervan naar Halifax verhuisde sterker, niet zwakker, maar juist sterker! Het is natuurlijk een overgangsfase waarin je als sangha zit en er is een heel scala aan gevoelens, ook ten opzichte van hoe het nu verder moet. Is er een nieuwe leraar? We kunnen ons wat verweesd voelen, maar ik wil zeggen: de Jewel Heart sangha is zó sterk, dat gaat helemaal goed; daar kunnen we met zijn allen heel veel vertrouwen in hebben. En dat wens ik iedereen ook toe; dat iedereen dat beseft en dat je je niet laat meeslepen door het gevoel dat Ananda had.

Het is fantastisch! Dit centrum is een van de mooiste centra in Nederland, een van de goedlopende centra. Natuurlijk zijn er een heleboel zorgen; financiële zorgen en dat hoort erbij. Een goedlopend centrum zit altijd in de rode cijfers, hè? Dat hóórt, dat hóórt; dat betekent dat je vooruit wilt! Dus nogmaals: aan de ene kant gecondoleerd met het verlies van Gelek Rimpoche, maar aan de andere kant ook: vóel hoe het gemis de inspiratie is om als sangha verder te bloeien.

Okay, dit moest ik toch écht eerst even kwijt, zo is dat!’

Woordelijk weergegeven door Karin Wilbrink

Brief Demo Rinpoche

Beste sangha-leden en vrienden van Jewel Heart,

Ik ben me ervan bewust hoe moeilijk het overlijden van Gelek Rimpoche voor ons allen is. Rimpoche was niet alleen onze spirituele leraar, maar hij zorgde ook op andere manieren voor ons. Ik zie hem daarom als een vader en middelpunt van onze sangha-familie. Hij had altijd aandacht voor problemen van anderen en droeg ook zorg voor ons welzijn. Ik geloof dat hij voor altijd in ons hart zal blijven.

Wat ons nu te doen staat is, dat we met onze beoefening en al het andere doorgaan alsof Rimpoche nog in leven is. Ik weet dat we hem in zijn fysieke vorm hebben verloren, maar zijn lessen en zegeningen zijn nog steeds aanwezig, met name onder onze sangha-leden. De Boeddha overleed en Je Tsongkhapa overleed, maar hun volgelingen blijven samenkomen om hun onderricht te beoefenen. Volgens mij is dat de manier om een goeroe spiritueel levend te houden.

Persoonlijk ben ik erg verdrietig om dit verlies. Aanvankelijk voelde ik me hopeloos en ontmoedigd om iets te ondernemen. Maar al snel bedacht ik: ‘Hoe kan ik me nu terugtrekken? Hoe kan ik me verschuilen voor deze uitdaging? Waarom zou ik ontmoedigd zijn?’ Ik voel dat wij, als boeddhistische beoefenaars van de Dharma, in staat zijn te accepteren dat verschillende vormen van dood een ingang zijn naar een nieuw hoofdstuk of een nieuw seizoen en dat we sterk genoeg zijn de uitdaging van deze moeilijke situatie aan te gaan.

Daarom roep ik iedereen op Rimpoche levend te houden door met zijn onderricht en beoefening bezig te blijven, als sangha-leden bij elkaar te blijven en elkaars hand vast te houden. Als familielid beloof ik jullie hierin volledig te steunen.

Liefdevolle groet,

Demo Rinpoche,
neef van Gelek Rimpoche

Bericht van Philip Glass, voorzitter Jewel Heart USA

Beste Sangha leden en vrienden van Gelek Rimpoche en Jewel Heart,

Zoals velen van jullie weten is Rimpoche op 15 februari overleden. Wij hebben het geluk gehad dat wij zijn lessen hebben kunnen ontvangen en dat hij de afgelopen 30 jaar met ons in het Westen geleefd heeft.

Als voorzitter van Jewel Heart wil ik graag mededelen dat Jewel Heart, overeenkomstig de wensen van Rimpoche, door zal gaan met het presenteren van het authentieke Tibetaans boeddhistische onderricht met behulp van ons uitgebreide archief van zijn werk en doorlopende curriculum.

Het is nu duidelijk dat Rimpoche al vanaf de vroegste jaren van Jewel Heart begonnen is met de groei en de toekomst ervan.

Nu, bijna 30 jaar later, beschikken we over een functionerend audio en beeld archief dat is samengesteld uit decennia van retraites en lezingen. Daarnaast kunnen we onszelf rekenen tot een Sangha die zich uitstrekt tot steden in de V.S., Nederland, Maleisië en Singapore. Ook is er een groep in kloosters getrainde Tibetanen die ons helpt tijdens retraites en reguliere lessen. Daarnaast waren er in deze periode van drie decennia meer dan 200 gastsprekers en leraren die lezingen hebben gegeven en deel hebben genomen aan retraites en cursussen. En Rimpoche heeft ons recent voorgesteld aan Demo Rimpoche, de reïncarnatie van zijn eigen vader, die ons een aantal lezingen en lessen heeft gegeven. We verheugen ons op de ontwikkeling van deze vriendschap met Demo Rimpoche.

Hoewel hij er bijna nooit direct op gewezen heeft, is de vorming en oprichting van een Jewel Heart Sangha een belangrijke en blijvende prestatie van de verrichtingen van Rimpoche. Uitstekende leraren, editoren, schilders, musici, schrijvers, ontluikende geleerden en beoefenaars komen nu tevoorschijn binnen de Jewel Heart Sangha.

Net zoals Ann Arbor, was Michigan Rimpoche’s thuis en het centrum van de activiteiten van Jewel Heart. Het was vaak de plek waar de internationale Jewel Heart gemeenschap samen kon komen. Sommigen van ons (inclusief mijzelf) bezochten de andere centra in Maleisië, Singapore, Nederland en de Amerikaanse centra in Chigago, Cleveland, Nebraska en New York.

Hoewel we begrepen dat de Sangha één van de boeddhistische kostbare drie juwelen was, was de betekenis van de Sangha en de plek daarvan binnen het boeddhistisme in eerste instantie voor ons onbekend. Geleidelijk aan, letterlijk decennia later, kregen we het besef dat wijzelf onderdeel van die Sangha waren geworden. Door de vriendelijke aandacht en geduldige overredingskracht van Rimpoche kwamen we tot het inzicht dat het creëren van de Sangha één van zijn mooiste geschenken was.

Het overlijden van Rimpoche wordt door ons diep gevoeld. Vergankelijkheid is inderdaad een harde, diepe en heel grondige, bedachtzame laatste les. Ik heb de dood van een grote man of vrouw altijd gevoeld als een intense en prachtige zonsondergang. Het overlijden van Rimpoche was dat zeker.

Hij heeft nu zijn plek in de lineage ingenomen. Het is nu aan ons om zorg te dragen voor zijn nalatenschap. Hij was onze Perfecte Leraar en ik ben er van overtuigd dat hij ons heel goed heeft voorbereid op deze vreugdevolle en geweldige taak.

Hartelijke groeten,

Philip Glass, voorzitter

1 maart 2017

Reactie Garrison Institute

 

Remembering Gelek Rimpoche

Tibetan Buddhist Teacher and Garrison Institute Spiritual Advisor Gelek Rimpoche Died on February 15, 2017

By Jonathan and Diana Rose

On February 15, our spiritual advisor and dear friend Gelek Rimpoche died. A renowned Tibetan Buddhist teacher—whose students included poet Allen Ginsberg and composer Philip Glass—Rimpoche led our inaugural retreat at the Garrison Institute in 2003.

In 2001, when we first learned that an old, well-maintained Capuchin monastery was available in Garrison, New York—about 50 miles north of New York City on the Hudson River—our first instinct was to invite our teacher Gelek Rimpoche to visit the premises. We hoped that the location might be an appropriate center for his teachings in the West.

Kyabje Gelek Rimpoche was among the last generation of lamas educated at the Draping Monastery in Tibet before the Chinese invasion in 1959. Forced to flee to India during that year, he later gave up monastic life to better serve the lay community of Tibetan Buddhist practitioners in exile.

It was an ironic turn of events that we were bringing Rimpoche back to a former monastery, so that it might provide a place for his teachings to the lay community.

After much reflection, Rimpoche felt that we had an opportunity to create something larger than a center for his own teachings. He encouraged us to build an Institute that would serve a broader community of seekers from all faiths—a place that would nurture the wisdom that comes from contemplation, and its application to civil society and the environment. And so, with Rimpoche’s blessing, the Garrison Institute was born.

Rimpoche went on to serve on the Institute’s founding board and as our first spiritual advisor. He advised us on all issues, sacred and mundane—from the Buddha statue in the meditation hall, to programming and personnel. For the first ten years of the Institute’s existence, Rimpoche led a Spring and Fall retreat, during which he explained ancient Buddhist texts with clarity, joy, and wisdom. Always accessible, he would take his meals at the table closest to the door, where students could sit down next to him to talk about the teachings, their personal lives, or, Rimpoche’s favorite subject when he wasn’t on the teaching cushion, politics.

Although he has left this realm, Rimpoche has given us a vast legacy through his teachings, which will continue to deeply enrich our lives. Below is an excerpt from one such teaching that Rimpoche delivered at the Garrison Institute in May 2007. 

If you are reading this, perhaps it is because you are trying to do something more with your life. You know how to survive, to find food, clothing and shelter. But you want to do more than just make money. You want to find happiness, you want to find peace, you want to become a better person.

How do we do that? Through spiritual practice. How is spiritual practice accomplished? Through the mind—through developing its capacities for total wisdom and unconditional love and compassion. But before you accomplish much of anything with spiritual practice, you first need to know what the material is you’re working with in order to develop it to its capacity.

So what is the mind? It’s not the brain. A brain with no mind is just a dead brain. It’s part of a corpse. Where is the mind? If you look for it, you can’t find it. It has no form, its nature is more like light than like matter. There is no single place you can point to and say, “This is it—this is the mind.” But we can talk about it in terms of qualities.

The mind has the capacity to see or know. It is clear and seeing. The mind takes in what it encounters in an instant, and it is much more complex and sophisticated than any computer. It has a vast capacity for taking in what it encounters almost as an impression. In fact, because the nature of the mind is clear and limitless, it has the capacity to know reality completely and accurately. The fullest capacity of the mind is full enlightenment—total knowledge arrived at through unconditional, unlimited love and compassion.

But the mind’s full capacity can become obscured. To help us make sense of what the mind has taken in, the mental faculties come into play. The mental faculties are the properties of the mind that further qualify and influence how the mind perceives various objects. Have we seen this before? Do we know the color? Can we distinguish it from something else? Can we understand that the four black circles and a metal box on top of them with doors and glass moving toward us at a high speed is a car? It’s the job of the mental faculties to understand such things.

When we have problems, it is because something has gone wrong with the functioning of the mental faculties. Because of negativities such as anger, obsession, or jealousy—things that distort what we see—the mind’s ability to know reality may become blocked.

Every benefit and every misery we have comes from the mind. If we’re miserable about one thing, then it triggers misery about another thing, and then another thing, and then you feel terrible all the time. If we’re happy and things are going great, then it’s also because of the mind. If anything in the future is going to be good or bad, it is influenced by the mind.

So if there’s spiritual development, it comes from the mind. To achieve our spiritual goals, we have to find a way to get rid of the mind’s obscurations. Contemplative practice serves this purpose. The opportunity to practice is a precious opportunity for us all.

If you would like to post a remembrance of Gelek Rimpoche, please visit the Jewel Heart website

Jonathan and Diana Rose are co-founders of the Garrison Institute.

Reactie Buddhistdoor Global

The influential Tibetan teacher and respected author Kyabje Gelek Rinpoche, a tulku in the Gelugpa school of Vajrayan Buddhism has died. A notice on his Facebook page advised that Gelek Rinpoche had passed away in the early hours of Wednesday morning.

Among the numerous touching tributes posted on the website of the Rinpoche’s non-profit organization Jewel Heart, were words of commemoration from Thupten Jinpa Langri, the principal English translator of His Holiness the Dalai Lama:

“I just learned about Gelek Rinpoche’s sad entry into nirvana. With him we have lost an important link to the great lineages of Tibet’s great masters, especially of the Geluk school. Known more famously for the Tibetans as Nyakre Khentrul Rinpoche, Rinpoche had been instrumental in reprinting many of the Geluk texts in the 1970s, and also remained an important object of affection for both Kyabje Ling Rinpoche and Kyabje Trijang Rinpoche. Of course, his emergence as one of the great Tibetan teachers in the West has also been a source of inspiration for many.”

As well as American bhikshuni Ven. Thubten Chodron:

“I received word of Rinpoche’s passing. Losing a lama is one of the most difficult experiences I’ve gone through, in part because it brings home just how remarkably fortunate I’ve been to meet a true Dharma teacher who can guide me. I’m always amazed that somehow little ol’ me created the cause for such fortune, And now my teacher gone.

“But our lamas are never gone. They reside in our hearts forever in the form of the teachings and guidance they’ve given us. We can turn to that at any time to help guide our thoughts, words, and actions. Plus our daily practice of guru yoga and reciting a glance meditation on the lamrim renews our contact with them every day. Our teachers taught us, they believed in our ability to practice the path and to become kinder and more compassionate people. And now that Rinpoche’s physical manifestation is no longer here, out of respect and love for him, we must step up and carry on his work of cultivating wisdom and compassion in our own hearts and in the world. All of you are like light beams radiating from Rinpoche’s heart, carrying the message of the Dharma into the world by how you live your life and how you continue sharing the Dharma with others.”

Born in Lhasa, Tibet, in 1939, Kyabje Nyagre Khentrul Ngawang Gelek Rinpoche was recognized at the age of four as the incarnation of Nyagre Khentrul Rinpoche of Drepung Monastic University, where he went on to study as one of the last generation of Tibetan lamas to be educated there before the Chinese invasion. As a nephew of the 13th Dalai Lama, Thubten Gyatso, Gelek Rinpoche was tutored by many of the same masters who taught the current Dalai Lama and he earned a Geshe Lharampa degree at the unusually young age of 20.

In 1959, Gelek fled from Tibet to India, where he become one of the first students of the Young Lamas Home School, established by His Holiness the Dalai Lama and Freda Bedi (1911-77), the first Western woman to be ordained as a monastic in Tibetan Buddhism. He later edited and printed many volumes of rare Tibetan manuscripts that might otherwise have been lost, and was also instrumental in establishing organizations that would share the teachings and play a key role in ensuring the survival of Tibetan Buddhism. Although he would elect to give up the monastic life, Rinpoche continued to spread the Dharma as a lay teacher, sharing his wisdom and knowledge of the Buddhist teachings with practitioners in the East and the West.

Gelek Rinpoche moved to the United States in 1980, and in 1988 founded Jewel Heart International, an educational and cultural non-profit organization, headquartered in Ann Arbor, Michigan, which is “dedicated to the preservation of Tibetan Buddhism and to bringing the practice of this rich tradition within the context of contemporary life to everyone.” The institute has since grown to include chapters and study groups across the US, as well as Malaysia and the Netherlands. The center’s more high-profile members have included Beat-poet Allen Ginsberg and composer Philip Glass.

Rinpoche’s writings include Good Life, Good Death: Tibetan Wisdom on Reincarnation (2001), and The Tara Box: Rituals for Protection and Healing From the Female Buddha, with contribution from Brenda Rosen (2004).

In a brief memorial notice, the Office of Tibet in Washington, DC, praised Gelek Rinpoche as one of its strongest sources of inspiration, observing: “Kyabje Gelek Rinpoche’s immense contribution to the preservation of authentic and seminal Tibetan Buddhist teachings for both present and future generations, as well as to the non-Tibetan followers is immeasurable. We remain forever grateful for his vast contribution to the world at large.”

See more

The Office of Tibet Mourns the Demise of Kyabje Gelek Rinpoche (The Office of Tibet, Washington, DC)
Gelek Rinpoche (FPMT)
Tibetan Buddhist Lama Gelek Rimpoche Has Died (Tricycle)
Remembering Gelek Rimpoche, Tibetan Buddhist teacher and author (1939-2017) (Lion’s Roar)
Gelek Rinpoche Facebook
Gelek Rinpoche Twitter
Jewel Heart

Reactie Huffington Post


By: Joe Loizzo, M.D., Ph.D., Contributor: Author, ‘Sustainable Happiness: The Mind Science of Wellbeing, Altruism and Inspiration’

Celebrating Gelek Rimpoche

Early Wednesday morning, February 15th, 2017, the Tibetan community in exile and the international Buddhist community lost one of its leading lights—Kyabje Ngawang Gelek Demo Rimpoche—known to his many students around the world as Gelek Rimpoche, or simply Rimpoche, our precious gem. Besides His Holiness the Dalai Lama and Gelek’s peer, Trungpa Rimpoche, our jewel had few equals in his ability to be a living bridge between the spiritual-intellectual elite of Tibet’s Himalayan ivory towers and the increasingly global technology and pop culture of the modern West. While his preeminence among the vanishing breed of master scholars trained in the mountain kingdom alone would have merited a storied place in history, it was his unexpected role as a leading monk-exile turned lay Buddhist teacher that earned him global renown.

Nephew to the 13th Dalai Lama, and educated alongside the 14th, Gelek found himself at 21 attending an unusual prep school in Delhi with Trungpa, Lama Zopa, Chokyi Nyima and other “young lamas,” getting groomed by the first Western Tibetan nun Freda Bedi to understand and teach the new world he was thrust into. Our Rimpoche turned out to be not just a gifted student, but an avid connoisseur of Western culture. Soon enough, he found himself in New York City, sharing his light with the likes of Allen Ginsberg, Paul Simon, and Philip Glass.

Lees verder

Condoleance BUN

Geacht bestuur van Jewel Heart Nederland,

Gisteren bereikte ons het bericht van het overlijden van Gelek Rinpoche, leraar en oprichter van Jewel Heart. Namens het bestuur van de BUN wil ik u condoleren met dit verlies.

Het overlijden van een zo bekende en geliefde leraar uit de Tibetaans boeddhistische traditie roept een gevoel van verdriet op, maar ook van dankbaarheid voor zijn leven dat hij ten dienste heeft gesteld van het boeddhisme en van allen die hem hebben kunnen ontmoeten en zijn lessen hebben kunnen toepassen op hun eigen spirituele pad.

Ik ben zelf nooit het geluk gehad Gelek Rinpoche te ontmoeten, maar van mijn voorganger André Kalden heb ik begrepen hoe bijzonder hij was als leraar en inspirator.

Ik wens u veel kracht met het verwerken van dit verlies en met het voortzetten van zijn levenswerk in Nederland.

Met meelevende groet,

Michael Ritman
Voorzitter

www.boeddhisme.nl